پوست وسيعترين اندام بدن است كه بيش از ساير اعضاء از محيط اطراف متأثر مي شود. از آنجا كه اين عضو نقش بسزايي در سلامت انسان دارد، رعايت بهداشت آن از اهميت ويژه اي برخوردار است.
مهمترين وظايف پوست در حفظ و ادامه حيات بدن انسان عبارتند از: حفظ درجه حرارت، تنظيم آب و املاح بدن، ايجاد سدي دفاعي در برابر ورود باكتريها، اشعه مضر آفتاب و ... به بدن آدمي و ساخت برخي مواد شيميايي لازم همچون ويتامين D كه براي جذب كلسيم و استحكام استخوانها و دندانها ضروري است.
پوست اين اعمال را با كمك ضمائمي كه در سه لايه خود دارد انجام مي دهد.لايه هاي جلدي از بيرون به داخل به ترتيب اپيدرم، درم و هيپودرم نام دارند.
اپيدرم سطحي ترين لايه پوست و مسئول توليد سلولهاي تازه پوستي و انتقال آنها به سطح پوست جهت ايجاد لايه اي محافظ در برابر كاهش رطوبت و حفظ شادابي پوست است. عميق ترين بخش اپيدرم كارخانه توليد سلولهاي پوستي (لايه بازال) ناميده مي شود. اين سلولها در ابتداي امر مكعبي شكل هستند ولي به تدريج و با ساخته شدن سلولهاي جديد، سلولهاي قديمي تر به سطوح فوقاني پوست راه يافته، تغيير شكل داده، كم كم پهن و خشك مي شوند و در سطح پوست آب خود را از دست داده، لايه اي به نام لايه شاخي پديد مي آورند. بدين ترتيب لايه شاخي، خارجي ترين لايه سطح پوست، از به هدر رفتن رطوبت بدن جلوگيري به عمل مي آورد.
از ديگر ضمائم پوستي كه در اپيدرم قرار دارند به سلولهاي سازنده رنگدانه پوستي ملانين (ملانوسيتها) و سلولهاي لانگرهانس اشاره نمود.
کرم ضد آفتاب
لايه زيرين اپيدرم كه وظيفه خون رساني و تغذيه سلولهاي لايه اپيدرم را به عهده دارند، درم نام دارند. به طور كلي درم از بافت همبند ، رشته هاي كلاژن، الاستين و سلولهاي ديگري همچون لنفوسيت ها، ماكروفاژها و ... تشكيل شده اند. كلاژن نوعي پروتئين رشته اي است كه عامل اصلي استحكام و جلوگيري از افتادگي پوست است. پروتئين ديگر موجود در درم (الاستين) مسئول حفظ حالت كشساني و الاستيسيته پوست هستند. علاوه بر ضمائم فوق، غدد عرق، غدد چربي، مو، اعصاب و عروق خوني نيز در اين لايه از پوست قرار دارند.
داخلي ترين لايه پوست هيپودرم نام دارد. نقش اصلي سلولهاي لايه هيپودرم ساخت و ذخيره چربي به عنوان يك منبع انرژي رزرو مي باشد. چربيهاي زير جلدي علاوه بر محافظت بدن در برابر سرما، فشار مكانيكي و ضربات، محل ساخت ويتامين D نيز هستند.
پوست افراد مختلف را معمولاً بسته يه ميزان ترشح غدد چربي به انواع پوست چرب، پوست خشك، پوست نرمال و تركيبي تقسيم مي كنند.
انواع پوست
پوست چرب: در دوران بلوغ و اوايل جواني معمولاً پوست چرب است. علائم بارز چربي پوست ضخيم شدن و افزايش ترشح چربي كه بيشتر در مناطق پيشاني، چانه و اطراف بيني به صورت براقي پوست ظاهر مي گردد، مي باشد. چربي پوست مي تواند عاملي براي ايجاد آكنه باشد. براي پاك كردن پوستهاي چرب معمولاً از انواع پاك كننده هاي غير چرب مناسب، از جمله پاك كننده هاي حاوي مواد شوينده ، الكل يا ساير مواد قابض ، مواد کنترل کننده ميزان چربي پوست ، مواد لايه بردار ملايم مانند آلفاهيدروكسي اسيدهاي ضعيف ومرطوب کننده هاي غير چرب مثل پنتنول استفاده مي شود.کرم های ضد آفتاب مخصوص این افراد ،
کرم ضدآفتاب فاقد چربی می باشد.
پوست خشك: عموماً در سنين پس از 40 سالگي با كاهش ترشحات غدد چربي، پوست خشك مي شود. پوستهاي خشك به شدت مستعد ايجاد چين و چروك هستند. پوسته هاي ريز ناشي از خشكي نيز از عوارض ناخوشايند خشكي مفرط پوست است. براي حفظ پاكيزگي اين نوع پوست، بهترين روش استفاده از لوسيونهاي شيرپاك كن مي باشد. ضمناً همواره بايد از كرمهاي مرطوب كننده مختلف جهت جلوگيري از خشكي بيش از حد، استفاده نمود.
پوست مختلط: پوست مختلط پوستي است كه در اطراف بيني، چانه و پيشاني چرب و در ساير مناطق صورت به ويژه گونه ها خشك است. مراقبت از اين نوع پوست مشكلتر از ساير انواع است. بدين ترتيب كه در نواحي چرب، بايد از مراقبت هاي ويژه پوست چرب و در مناطق خشك بايد از روشهاي محافظت پوستهاي خشك بهره جست.
پوست نرمال:درصورتيكه ميزان ترشح غدد چربي در حد متعادل و نرمال باشد، پوست نرمال خواهد بود. شست و شوي شبانگاهي و روزانه و همچنين استفاده از كرمهاي مرطوب كنندة ويژه پوست نرمال، براي حفاظت از اين نوع پوست مفيد است.
مراقبت از پوست
1- حفظ پاكيزگي و شست و شوي پوست:
نخستين اقدام براي حفظ بهداشت پوست ، شستشوي آن است اين کار سبب زدودن آلودگيهاي سطحي ، غبارها ، سلولهاي مرده پوستي ، ميکرواورگانيسمها ، باقيمانده چربي ، عرق و لوازم آرايشي از روي پوست ميشود 0
طبيعي است كه نوع پاك كننده ها و مواد پاك كننده پوستي و همچنين تناوب و طريقه مصرف بستگي به نوع پوست دارد. همانگونه كه ذكر شد براي پوستهاي چرب بايد از محصولات كم چرب همچون ژل كرمها، ژل هاي پاك كننده و يا مايعات ويژه استفاده گردد. همچنين پاك كردن پوستهاي خشك نيز حتماً بايد با لوسيونهاي پرچرب با مرطوب كنندگي بالا انجام شود.
2- حفظ رطوبت پوست، استفاده از كرمهاي مرطوب كننده:
مهمترين عامل در حفظ شادابي و لطافت پوست، تأمين رطوبت و سپس كنترل تبخير سطحي آب از پوست مي باشد. براي اين منظور مصرف انواع كرمهاي مرطوب كننده عالی از دو دسته مواد شيميايي جهت حفظ رطوبت و شادابي استفاده مي شود:
- مواد مرطوب كننده همچون آب، گليسيرين و ... جهت تأمين رطوبت پوست.
- مواد چرب و روغن هاي گوناگون به منظور ايجاد لايه محافظي بر پوست و جلوگيري از تبخير آب در اثر شرايط محيطي.
ميزان مواد مؤثره مرطوب كننده با توجه به اينكه براي چه پوستي طراحي شده اند متفاوت است. طبيعتاً محصولات ويژه پوستهاي چرب داراي مواد مرطوب كننده فراوان به همراه چربيهاي سريع الجذب به ميزان كم مي باشند. در حاليكه كرمهاي مخصوص پوست خشك غني از هر دو گروه مواد هستند و عمدتاً شامل مواد چرب و مسدود كنندة منافذ پوست به منظور كنترل تبخير سطحي مي باشند.
به طور كلي براي حفظ بهداشت و شادابي پوست از انواع كرمها و محصولات بهداشتي پوست مي توان بهره گرفت كه مهمترين آنها عبارتند از:
¨ كرمهاي روز:اين نوع كرم ها بايد بتوانند رطوبت و چربي لازم و مورد نياز پوست در طول روز تأمين نمايند. اين نوع محصولات معمولاً كرم هايي بسيار سبك و سريع الجذب مي باشند. در فرمولاسيونهاي بسياري از اين كرم ها انواع مواد مغذي از جمله عصاره هاي گياهي، ويتامينها و پروتئين ها به چشم مي خورد. در برخي انواع نيز كمي مواد ضد آفتاب به كار مي رود. البته اين مقدار ضد آفتاب لزوم استفاده از كرمهاي ضد آفتاب در برابر نور مستقيم خورشيد را از بين نخواهد برد.
¨ كرمهاي شب:غالباً با تمام مراقبتهايي كه صورت مي گيرد، پوست در خلال روز آلوده شده و به علاوه مقداري از رطوبت و مواد ضروري خود را از دست مي دهد. لذا جهت مراقبت از پوست بايد از محصولات ويژه شب استفاده نمود. اين محصولات معمولاً پس از شست و شوي شبانگاهي صورت مصرف مي شوند و بايد توانايي جبران مواد ضروري از دست رفته پوست را در طول استراحت شبانه داشته باشند.
كرمهاي شب كرمهاي چربي هستند و به همين سبب نسبت به كرمهاي روز ( كه در طول روز مكرراًٌ مورد استفاده قرار مي گيرند و تجديد مي شوند) ماندگاري بيشتري بر پوست دارند. به همين دليل معمولاً براي افرادي كه پوست خشك يا پير دارند، توصيه مي شوند.
¨ لوسيونهاي دست و بدن: لوسيونهايي سبك با جذب و پخش شوندگي سريع و آسان جهت تأمين رطوبت پوست تمام بدن مي باشند.
¨
كرمهاي ضد چروك:اين محصولات براي پوستهاي در شرف پيري و يا پير طراحي مي شوند لذا بايد توانايي جلوگيري از ايجاد چروك هاي جديد را داشته باشند. بدين ترتيب ميزان مواد مرطوب كننده اين محصولات بالا و البته مقدار مواد چرب و روغن هاي سبك (همچون روغن هاي گياهي) بسيار زياد است. ضمناً از انواع مرطوب كننده هاي قوي كه خاصيت درماني دارند در اين نوع كرمها استفاده مي شوند. علاوه بر اين بسياري از كرمهاي ضد چروك حاوي مواد لايه بردار ملايم و مواد محرك سازنده سلولهاي جديد پوستي (ويتامين C ويتامين A و مشتقات آن، آلفاهيدروكسي اسيدها و ... ) مي باشند.
کرم ضد چروک آلفاسید
¨
كرمهاي دور چشم:اين نوع كرمها و محصولات بايد كاملاً ايمن و بدون ضرر باشند. ضمناً بايد رطوبت و چربي نازكترين بخش پوست بدن يعني پوست ناحيه دور چشم را تأمين نمايند . جذب اين محصولات بر پوست بايد بسيار سريع و آسان و ماندگاري آنها بر پوست زياد باشد.
کرم دورچشم سی گل
3- محافظت پوست در برابر آفتاب و استفاده از کرم های ضدآفتاب:
اشعه ماوراء بنفش خورشيد مي تواند سبب آفتاب سوختگي، التهاب پوستي، ايجاد لكه هاي پوستي و پيرپوستي زودرس گردد. لذا به همگان توصيه مي شود كه در طول روز از محصولات ضد آفتاب متناسب با پوست خود استفاده نمايند و هر دو تا سه ساعت يكبار آنرا تجديد كنند. ضدآفتاب بايد درست قبل از تماس با نور خورشيد مورد استفاده قرار گيرد و بسته به فعاليت و حساسيت پوستي فرد ، هر دو تا سه ساعت يکبار تجديد گردد 0لازم به ذكر است براي انتخاب محصول ضد آفتاب مناسب عواملي چون حالت فيزيكي، ميزان چربي و فاكتور حفاظت پوست در برابر نور خورشيد (SPF) از اهميت خاصي برخوردارند. طبق تعريف Sun Protection Factor) SPF) عبارتست از:
پوست حفاظت شده با محصول ضدآفتاب MED
SPF= ------------------------------------------------------------
پوست بدون حفاظت و بدون ضدآفتاب MED
MED مخفف عبارت Minimal Erythemal Dose ، حداقل انرژي تابشي لازم براي ايجاد سرخي قابل رويت و قابل تشخيص بر پوست در مجاورت با يك منبع نور با طول موج مشخص مي باشد. طبيعتاً اين فاكتور با مدت زمان تماس با نوري با شدت ثابت نيز مرتبط است. بنابراين مي توان SPF را به صورت زير نيز تعريف كرد:
مدت زمان لازم براي ايجاد سرخي بر پوست حفاظت شده با ضد آفتاب
SPF= ---------------------------------------------------------------------------------
مدت زمان لازم براي ايجاد سرخي بر پوست بدون ضدآفتاب
با توجه به تعريف فوق اگر محصولي داراي SPF چهار باشد، مدت زمان تماس فرد با استفاده از اين كرم، 4 برابر بيش از هنگامي است كه همان فرد از اين ضد آفتاب استفاده نكرده است. به عبارت ديگر اگر شخصي در حالت عادي و بدون استفاده از كرم ضد آفتاب در مدت نيم ساعت دچار التهاب پوستي شود، با استفاده از اين محصول پس از 2 ساعت ممكن است التهاب عارض شود. البته ناگفته پيداست كه هرچه SPF بالاتر باشد نياز به تجديد آن از بين نمي رود. از آنجاييكه پوست در اثر تعرق و آلودگي هاي محيطي و تماس پوست با دست و ... مقداري از كرم را از دست مي دهد، بهتر است هر 3 ساعت يكبار ضد آفتاب تجديد شود.
کرم ضدآفتاب
4- پيلينگ پوست:
پيلينگ باعث لايه برداري يك يا چند لايه از سطح پوست مي شود. اين عمل داراي اثرات جوان كنندگي و شاداب كنندگي پوست مي باشد.
پيلينگ به دو صورت شيميايي و فيزيكي امكان پذير است. ضمناً بسته به عمق لايه هايي كه از سطح پوست برداشته مي شوند درجات مختلفي دارد. معمولاً پيلينگ هاي عميق و نيمه عميق بايد حتماً تحت نظر پزشك متخصص انجام شود. پيلينگ هاي سطحي شيميايي معمولاً توسط مواد لايه بردار شيميايي، از جمله آلفاهيدروكسي اسيدها امكان پذير است. پيلينگ مكانيكي سطحي را مي توان توسط انواع محصولات لايه بردار (اسكراب) انجام داد. اسكرابها محصولات حاوي دانه هاي ريز ساينده مي باشند كه لايه بسيار نازكي از سطح پوست را برداشته و پوست را شاداب تر جلوه مي دهند. اسكرابهاي پوست خشك به صورت كرم و اسكرابهاي پوست چرب معمولاً به شكل ژل كرم يا ژل هستند.
محافظت از پوست در برابر آفتاب
خورشيد مهمترين منبع انرژي سيارة خاکي ما است0 علاوه بر تامين گرما و ايجاد شرايط آب و هوايي مختلف ، وجود گياهان، جانوران و انسان مرهون وجود خورشيد است0 ليکن قرار گرفتن مستمر و مکرر در مجاورت نور خورشيد مي تواند سبب آفتاب سوختگي ، گرمازدگي گردد 0
تاريخچه :
شواهد تاريخي نشان ميدهد که انسان از ديرباز به آثار مخرب و مضر نور خورشيد واقف بوده و براي جلوگيري از اين عوارض ، پوست صورت و بدن خود را با ماده اي مي پوشانده است : در يونان باستان که اکثر ورزشکاران در محيطهاي باز و در مجاورت نور مستقيم خورشيد به تمرينات ورزشي مي پرداختند ، به شدت دچار آفتاب سوختگي مي شدند 0 راهکار آنان براي رفع اين مشکل ، پوشاندن بدن با مخلوط ماسه و روغن بود و پس از مدتها به اين نتيجه رسيدندکه مخلوط خاک رس و روغن پوشش بهتري بر پوست ايجاد مينمايد 0
همچنين طبق گزارشاتي که از کاشفين امريکا باقي مانده است ، سرخپوستان آمريکاي مرکزي (ازتکها) صورت و بدن خود را رنگ مي کردند تا از نور خورشيد مصون بمانند 0
لباس سنتي اعراب شبه جزيره عربستان و ساير مناطق گرمسيري نيز شاهدي بر امر است 0
در قرون 18 و 19 ميلادي داشتن چهره اي روشن و صاف ، نشاني از تعلق شخص به قشر مرفه اجتماع و رخساره هاي آفتاب سوخته و تيره ويژه طبقات کم درآمد و زحمتکش جامعه بود0 ليکن با اتفاقي که در اوائل قرن بيستم رخ داد ، اين ايده به کلي تغيير کرد :
خانم شانل ، طراح لباس مشهور فرانسوي ، به طور اتفاقي در قايق تفريحي خود به مدت زيادي در معرض خورشيد قرار گرفت و همين امر باعث برنزه شدن پوست وي شد و هنگاميکه در انظار عمومي ظاهر شد افرادي که از ايده هاي وي تقليد مي کردند ، رنگ پوست وي را نيز مد جديدي تلقي کردند 0 بدين ترتيب از آن پس برنزه شدن ، بويژه نزد طبقه مرفه جامعه نشانة به روز بودن ، تشخص و اصالت شد 0ولي در بسياري موارد ، افراد قبل از آنکه برنزه شوند دچار آفتاب سوختگي مي شدند0 (امروزه مي دانيم که بخشي از نور ماورابنفش خورشيد(Ultra Violet) که UVA ناميده ميشود ، سبب برنزه شدن و امواج ديگري از اشعه ماورابنفش با نام UVB ، باعث آفتاب سوختگي پوست ميشود و چنانچه UVB توسط يک محصول ضدآفتاب با SPF مناسب کنترل شود ميتوان بدون سوختگي ، پوست را برنزه کرد)0 نخستين مادة ضدآفتاب ، پارا آمينو بنزوئيک اسيد ، در اواخر سالهاي 1920 ميلادي کشف شد و از آن پس با استفاده از محصولات حاوي ضدآفتاب بسياري از افراد برنزه شدن بدون سوختگي را تجربه کردند0
تا اوائل دهة 70 ميلادي کشف مواد ضدآفتاب و توليد محصولات حاوي اين مواد بسيار کند بود 0حتي در دهه 70 ميلادي متخصصان پوست جهت جلوگيري از عوارض پوستي ناشي از نور آفتاب ، محلول الکلي پارا آمينو بنزوئيک اسيد را براي بيماران خود تجويز مي نمودند0 در اواخر سالهاي 1970 با کشف طيف وسيع اشعه ماورابنفش ، پيشرفت چشمگيري در فرآورده هاي ضدآفتاب رخ داد0
نور خورشيد و اثرات مختلف آن بر سلامت انسان
اثرات مثبت و منفي نور خورشيد بر سلامت انسان به اختصار در جدول زير ذکر شده است :
|
اثرات نور خورشيد بر سلامت انسان
|
|
اثرات مثبت
|
اثرات منفي
|
|
اثرات کوتاه مدت
|
اثرات بلند مدت
|
|
ايجاد گرما توسط بخش مادون قرمز
اثر ضد نرمي استخوان توسط بخش UVB
اثر ضدافسردگي
اثر درماني در بسياري از بيماريهاي جلدي مانند پسوريازيس، درماتيت آتوپيک و 00
|
- آفتاب سوختگي
- تضعيف سيستم ايمني بدن
-ايجاد واکنشهاي حساسيت نوري
- ايجاد آلرژيهاي نوري
- تشديد برخي بيماريهاي پوستي نظير لوپوس، پورفيريا و000
- گرمازدگي
|
پيرپوستي زودرس
ايجاد لکه هاي پوستي
سرطان پوست
|
نور خورشيد گستره اي از امواج با طول موجهاي گوناگون است که بخش عظيمي از آن توسط اتمسفر زمين جذب ميشود 0 اين طيف گسترده در شکل زير نمايش داده شده است 0
همانطور که ملاحظه ميشود ، طيف امواج خورشيدي بسيار وسيع است0 امواج داراي طول موجهاي پايين ( زير 280 نانومتر) ، داراي انرژي فراوان هستند و به همين سبب چنانچه به زمين برسند مي توانند براي حيات روي کره خاکي خطرناک باشند 0 خوشبختانه اين بخش از امواج توسط اتمسفر زمين فيلتر ميشوند0 بدين ترتيب تقريباٌ پر انرژي ترين امواجي که اجازه عبور از لايه ازن را دارند بخشي از امواج ماورابنفش (Ultra violet-UV) ميباشند 0 اشعه ماورابنفش به سه بخش تقسيم ميشود0 بخش پرانرژي آن (UVC) توسط لايه ازن جذب ميشود و دو بخش بعدي (UVB , UVA) از اتمسفر عبور مينمايند0 اثراتي که هر يک از اين امواج بر پوست مي گذارند با ميزان نفوذ آنها در لايه هاي مختلف پوست مرتبط است 0 گفتني است ، عليرغم اينکه انرژي UVBبيش از UVA ميباشد ، ليکن عمق نفوذ آن در پوست کمتر و حداکثر تا حدفاصل اپيدرم ودرم است 0 اين در حالي است که UVA ميتواند تا لايه هاي زيرين نفوذ نمايد0 شکل زير نمايي از لايه هاي مختلف پوست و عمق نفوذ امواج ماورابنفش در آنها را نشان ميدهد :
عوارض پوستي که هر يک از دو بخش اخير مسئول آن هستند در زير ليست شده اند :
|
اثرات مختلف UVA بر پوست
|
اثرات مختلف UVB بر پوست
|
|
ايجاد چروکهاي عميق و پيرپوستي زودرس به سبب شکسته شدن و تغيير بافت پروتئينهاي جلدي
تيرگي پوست و برنزه شدن بدون هيچگونه التهاب به علت فتواکسيداسيون ملانينهاي بي رنگ موجود در سطح پوست
ايجاد سرطان پوست بواسطه تخريب DNA سلولهاي پوستي
|
+ اثر ضد نرمي استخوان
ايجاد اريتم و التهاب پوستي و آفتاب سوختگي
تحريک سلولهاي رنگدانه ساز در پوست (ملانوسيتها) و ايجاد لکه هاي قهوه اي بر پوست
تضعيف سيستم ايمني بدن
شکستن پيوندهاي پروتئيني و ايجاد چروکهاي ريز
سرطان پوست (در صورت تماس مکرر و مداوم با نور آفتاب)
|
با توجه به اثرات نامطلوبي که آفتاب بر پوست ميگذارد حفاظت در برابر آن ، بويژه در فصل گرما و تابستان الزامي به نظر ميرسد 0 براي محافظت در برابر نور خورشيد بايد :
تا حد امکان در سايه بمانيد 0
پوست خود را با لباس مناسب در برابر نور خورشيد حفظ نماييد0
در صورت امکان از آفتابگير يا کلاه هاي لبه دار استفاده کنيد 0
از يک محصول ضد آفتاب مناسب ، به شيوه صحيح ، استفاده نماييد0
محصولات ضدآفتاب حاوي مواد موثره ويژه اي جهت جلوگيري از بروز آسيبهاي ناشي از نور خورشيد بر پوست ميباشند0 اين مواد به دو نوع اصلي زير تقسيم ميشوند:
الف-ضدآفتابهاي شيميايي: اين ضدآفتابها با جذب نور،مانع رسيدن انرژي نوراني به پوست ميشوند0
ب - ضدآفتابهاي فيزيکي : اين مواد با ايجاد سدي در برابر نور خورشيد ، آنرا منعکس ميسازند 0
معمولاٌ محصولات ضدآفتاب حاوي هردو نوع مادة موثره ميباشند0
يک محصول ضدآفتاب کارآمد بايد داراي ويژگيهاي زير باشد :
محافظت در برابر UVB
امروزه با افزايش آگاهي عمومي نسبت به ضدآفتابها و الزام استفاده از اين محصولات ، اکثر افراد با نام SPF آشنا هستند 0 SPF مخفف عبارت Sun Protection Factor ، فاکتور حفاظت در برابر نور خورشيد است که بنا به تعريف عبارت است از افزايش مدت زمان تماس با اشعه ماورابنفش تا هنگام ايجاد التهاب پوستي 0 به عبارت ديگر چنانچه فردي به طور طبيعي ، پس از يک ساعت تماس با نور خورشيد دچار التهاب ميشود ، در شرايط مشابه اگر از محصولي با 4 SPF استفاده نمايد ، ميتواند بدون آفتاب سوختگي چهار ساعت زير نور آفتاب بماند 0
البته طبق اين تعريف ،ممکن است اين تلقي اشتباه پيش آيد که هرچه SPF بالاتر باشد درجه حفاظت بالاتر و مناسبتر خواهد بود 0 طبق تحقيقات و آزمايشات انجام شده ، SPF يک محصول با ميزان اشعة ماورابنفشي که توسط آن مهار ميشود ، رابطه مستقيم دارد0ارتباط SPF با درصد کاهش نور ماورابنفشي که به پوست مي رسد در نمودار زير نشان داده شده است0
همانطور که ملاحظه ميشود بيش از 97 % از نور رسيده به پوست ، توسط يک محصول با 30 SPF کنترل ميشود 0 براي بلوکه کردن 100 درصد اشعه ماورابنفش بايد از محصولي با SPF بالاي 100 بهره جست ودر اين صورت بدليل افزايش ميزان مواد موثره ضدآفتاب ، احتمال ايجاد عوارض منفي ناشي از مواد شيميايي ، از جمله انواع آلرژيها ، پوست را تهديد خواهد کرد 0 طبق توصيه اداره دارو و غذاي امريکا (FDA) براي محافظت پوست در برابر نور خورشيد مناسبترين محصولات ، ضدآفتابهايي با SPF حدود 30 ميباشند0
محافظت در برابر UVA
همانگونه که در بالا ذکر شد ، SPF بر مبناي ايجاد التهاب پوستي توسط نور ماورابنفش پايه گذاري شده و از آنجاييکه UVA هيچگونه اريتم و التهاب ايجاد نميکند ، SPF نميتواند فاکتوري براي سنجش ميزان حفاظت در مقابل UVA باشد0
از سوي ديگر عمق نفوذ اين بخش از اشعه ماورابنفش بيش از UVBو عوارض ناشي از آن تقريبا ٌ غير قابل جبران است0 بنابراين محافظت پوست در برابر UVA از اهميت خاصي برخوردار است 0 ضمناٌ براي تخمين ميزان محافظت يک محصول در برابر UVA ، فاکتور يکسان و عمومي همچون SPF وجود ندارد 0
متعارفترين علائم و عباراتي که بر ليبل محصولات ضدآفتاب درج ميشوند و بيان کننده ميزان محافظت يک محصول در برابر UVA هستند ، عبارتند از :
ستاره هاي امتياز در مورد محصولات بريتانيايي
در اين سيستم هر چه تعداد ستاره ها از صفر تا چهار افزايش يابد درجه حفاظت در مقابل UVA بيشتر خواهد بود 0
عبارت طيف گسترده (Broad Spectrum) که نمايانگر حد مطلوبي از محافظت در برابر UVA ميباشد0 اين عبارت بر روي محصولات امريکايي و استراليايي بيشتر به چشم ميخورد
حالت و ظاهري خوشايند بر پوست ايجاد نمايد :
يکي ديگر از مسائل قابل ملاحظه در انتخاب يک محصول ضدآفتاب حالتي است که بر پوست ايجاد مينمايد 0 طبيعتاٌ بهترين راه براي درک اين حالت استفاده از محصول است 0 ليکن در برخي موارد ميتوان به کمک مواد متشکله درج شده بر محصول نيز تا حدودي از کيفيت و رنگي که احتمالاٌ بر پوست ايجاد ميشود آگاه شد 0
همانطور که در بالا ذکر شد ضدآفتابهاي فيزيکي با ايجاد سدي در برابر نور خورشيد ، آنرا منعکس ميسازند ، در حاليکه ضدآفتابهاي شيميايي با جذب نور مانع رسيدن انرژي نوراني به پوست ميشوند0
انواع ضدآفتابهاي فيزيکي ، همچون تيتانيوم دي اکسايد ، زينک اکسايد و آلومينا (آلومينيوم دي اکسيد) لايه سفيد گچي بر
پوست ايجاد ميکنند که معمولاٌ از نظر زيبايي براي مصرف کننده خوشايند نيست 0 بسياري از توليدکنندگان براي جلوگيري از رنگ سفيد اين مواد ، با استفاده از انواع اکسيدهاي آهن محصول را به رنگ پوست در ميآورند 0
افرادي که خواهان ضدآفتابي بدون رنگ خاص هستند ، بهتر است از انواع کرمهاي ضدآفتاب شيميايي که عاري از تيتانيوم دي اکسايد و ساير ضدآفتابهاي فيزيکي است استفاده نمايند 0
علاوه بر اين با مصرف برخي از ضدآفتابها ، پوست گرم و شدت تعرق بيشتر ميشود 0 همچنين استفاده از برخي از آنها نيز ممکن است سبب ايجاد سنگيني بر پوست و انسداد منافذ جلدي گردد 0 تمامي اين حالتها به نوع و درصد مواد متشکله محصول ارتباط دارد 0
به هر حال يک محصول خوب احساس و ظاهري خوشايند براي مصرف کننده به ارمغان مي آورد0
ميزان مقاومت مناسب در برابر شستشو :
يکي از پارامترهاي قابل توجه در انتخاب کرمها و محصولات ضدآفتاب ميزان مقاومت در برابر تعرق و شستشو است0
طبق استاندارد اداره غذا وداروي امريکا ، آزمون ويژه اي براي تعيين ميزان مقاومت در مقابل شستشو وجود دارد 0 در اين آزمون مقدار مشخصي از محصول بر پوست مصنوعي پخش شده وبه دفعات مختلف و هر بار به مدت 20 دقيقه در آب غوطه ور ميگردد 0 چنانچه پس از دو بار غوطه وري (جمعاٌ 40 دقيقه) محصول ، 70 درصد SPF اوليه خود را حفظ کرده باشد ، مقاوم در برابر آب يا Water resistant تلقي ميشود و اگر بتواند پس از 4 بار غوطه وري (جمعاٌ 80 دقيقه) هنوز هم 70 درصد SPF ابتدايي را حفظ نمايد ، ميتوان آنرا ضدآب يا Waterproof دانست 0
با توجه به تعاريف فوق ميتوان با مطالعه مندرجات روي محصولات ضدآفتاب تا حدودي به کيفيت آنها پي برد و محصول مورد نظر ومناسب را انتخاب کرد 0 براي مثال انتخاب فردي که خواهان ضدآفتاب مناسبي براي محافظت پوست خود هنگام شنا است با گزينش شخصي که محافظت پوست خود در طول يک روز کاري طلب ميکند و در ميان روز بايد وضو بگيرد متفاوت است.
علاوه بر عوامل فوق ، يک ضدآفتاب مناسب بايد تا حد امکان آلرژي زا و ملتهب کننده نباشد0 به همين سبب بر ليبل بسياري از اين محصولات عبارت "عاري از عطرمايه" (اسانس) به عنوان يک مزيت درج شده است 0
منبع داروگر
فروشگاه اینترنتی نیک خرید
عرضه کننده محصولات لد فرانسه(ضد جوش و ضد لک های تخصصی LED )
انواع کرم و روغن شترمرغ، صابون کوسه اصل, کرم لایه بردار وضد لک و جوش